हिन्दू धार्मिक परम्परामा भगवान् विश्वकर्मालाई देवताका शिल्पकार तथा वास्तुकलाका देवताका रूपमा मानिन्छ। प्राचीन हिन्दू ग्रन्थहरूमा विश्वकर्मालाई निर्माण, शिल्प, वास्तुकला र प्राविधिक ज्ञानसँग जोडिएको देवताका रूपमा उल्लेख गरिएको पाइन्छ।
भगवान् विश्वकर्मा हिन्दू धर्मशास्त्र अनुसार ब्रह्माण्डका दिव्य वास्तुकार, शिल्पकार र इन्जिनियर हुन्। उहाँलाई सम्पूर्ण निर्माण, प्रविधि, कला र औजारका देवता मानिन्छ।
धार्मिक मान्यताअनुसार विश्वकर्माले देवताहरूका लागि विभिन्न भवन, नगर, अस्त्र–शस्त्र तथा अन्य संरचना निर्माण गरेका थिए। यही मान्यतासँग जोडिएर कालान्तरमा उद्योग, कलकारखाना, वर्कसप, निर्माण क्षेत्र तथा प्राविधिक काममा प्रयोग हुने औजार र मेसिनको पूजा गर्ने परम्परा विकसित भएको मानिन्छ।
विश्वकर्मा पूजा विशेषगरी कन्या संक्रान्ति अर्थात् सूर्य कन्या राशिमा प्रवेश गर्ने दिन मनाइन्छ। यस दिन मेसिन, औजार, सवारीसाधन तथा कार्यस्थलको पूजा गरी काममा सफलता, सुरक्षा र समृद्धिको कामना गर्ने गरिन्छ।
नेपालसहित भारतका विभिन्न क्षेत्रमा यो पर्व धार्मिक आस्था मात्र नभई श्रम, सीप, प्रविधि र निर्माण कार्यप्रतिको सम्मानको दिनका रूपमा पनि मनाइँदै आएको छ।
